Quy định chung về việc ghi hình thức đào tạo trên bằng đại học
Theo Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy chế quản lý bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông, bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm, bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm, bằng tốt nghiệp đại học, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ và văn bằng giáo dục đại học, có những quy định rất cụ thể về nội dung ghi trên bằng. Cụ thể, theo Điều 4 của Thông tư này, nội dung ghi trên bằng tốt nghiệp đại học bao gồm các mục chính như: tên cơ sở đào tạo, ngành nghề đào tạo, họ tên người được cấp bằng, ngày tháng năm sinh, nơi sinh, xếp loại tốt nghiệp, hạng tốt nghiệp và đặc biệt là hình thức đào tạo. Như vậy, câu trả lời ngắn gọn cho thắc mắc “bằng đại học có ghi hình thức đào tạo không” chính là CÓ.
Vị trí của dòng thông tin về hình thức đào tạo trên bằng
Trên thực tế, thông tin về hình thức đào tạo thường được ghi ở mặt trước của bằng tốt nghiệp, ngay dưới dòng ghi tên ngành đào tạo hoặc ở phần cuối của phần nội dung chính. Tùy thuộc vào mẫu bằng của từng trường đại học, cách trình bày có thể khác nhau đôi chút, nhưng thông tin này luôn được thể hiện rõ ràng. Ví dụ, đối với sinh viên hệ chính quy, trên bằng sẽ ghi “Hình thức đào tạo: Chính quy”. Đối với sinh viên hệ vừa học vừa làm, bằng sẽ ghi “Hình thức đào tạo: Vừa làm vừa học”.
Chi tiết về các hình thức đào tạo đại học được ghi trên bằng
Hiện nay, theo quy định của Luật Giáo dục đại học sửa đổi năm 2018, các hình thức đào tạo tại bậc đại học bao gồm: chính quy, vừa làm vừa học, đào tạo từ xa và tự học có hướng dẫn. Mỗi hình thức sẽ có những đặc thù riêng và được ghi cụ thể trên văn bằng để phân biệt.
Hệ đào tạo chính quy
Đây là hình thức đào tạo tập trung, liên tục tại trường, dành cho những thí sinh trúng tuyển qua kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia hoặc xét tuyển theo quy định của Bộ. Sinh viên hệ chính quy sẽ học toàn thời gian tại trường theo chương trình đào tạo chuẩn. Trên bằng tốt nghiệp của các bạn sẽ ghi rõ “Chính quy”. Đây được coi là hình thức đào tạo có giá trị cao nhất và được nhiều nhà tuyển dụng ưu tiên nhất hiện nay.
Hệ vừa làm vừa học (tại chức cũ)
Trước đây, hình thức này được gọi là “tại chức”, tuy nhiên từ năm 2012 trở đi, theo Thông tư số 55/2012/TT-BGDĐT, tên gọi đã được đổi thành “vừa làm vừa học”. Hình thức này dành cho những người đã đi làm nhưng vẫn có nhu cầu nâng cao trình độ học vấn. Lịch học thường được sắp xếp vào buổi tối hoặc cuối tuần để phù hợp với những người bận rộn. Trên bằng tốt nghiệp sẽ ghi rõ “Vừa làm vừa học” thay vì “Tại chức” như trước đây.
Hệ đào tạo từ xa
Đây là hình thức đào tạo mà người học không cần đến trường, thay vào đó sẽ học qua các phương tiện truyền thông, internet, qua các bài giảng được ghi hình hoặc ghi âm sẵn. Hình thức này rất linh hoạt về thời gian và không gian học tập. Trên bằng tốt nghiệp của hệ này sẽ ghi “Từ xa”. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bằng đại học từ xa không ghi rõ loại hình “trực tuyến” hay “từ xa” mà chỉ ghi chung là “Từ xa” theo quy định.
Hệ liên thông
Liên thông là hình thức đào tạo dành cho những người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng, muốn học lên trình độ đại học. Đối với hệ liên thông, trên bằng tốt nghiệp sẽ ghi hình thức đào tạo tương ứng với cách tổ chức học, ví dụ “Chính quy” nếu học tập trung toàn thời gian hoặc “Vừa làm vừa học” nếu học ngoài giờ hành chính. Điều này có nghĩa là không có mục ghi riêng là “Liên thông” trên bằng, mà hình thức đào tạo sẽ được xác định dựa trên phương thức tổ chức học thực tế.
Phân biệt giá trị của các loại bằng theo hình thức đào tạo
Nhiều người vẫn thắc mắc liệu có sự khác biệt về giá trị pháp lý giữa các loại bằng theo hình thức đào tạo hay không. Theo quy định tại Điều 38 của Luật Giáo dục đại học năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2018), văn bằng giáo dục đại học thuộc các hình thức đào tạo khác nhau đều có giá trị pháp lý như nhau. Điều này có nghĩa là bằng tốt nghiệp đại học hệ vừa làm vừa học hay từ xa đều có giá trị tương đương với bằng chính quy về mặt pháp lý. Tuy nhiên, trên thực tế thị trường lao động, vẫn có sự phân biệt nhất định trong cách nhìn nhận của các nhà tuyển dụng. Nhiều tập đoàn, công ty lớn, đặc biệt là các cơ quan nhà nước, đơn vị hành chính sự nghiệp, vẫn có những tiêu chí tuyển dụng riêng và thường ưu tiên ứng viên có bằng chính quy. Điều này xuất phát từ quan niệm rằng sinh viên chính quy có nền tảng kiến thức bài bản hơn do được học tập trung, liên tục và có môi trường học tập, rèn luyện tốt hơn.
Bảng so sánh chi tiết các hình thức đào tạo đại học
Để giúp người đọc có cái nhìn trực quan và rõ ràng hơn, Tuy nhiên, kể từ khi Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT có hiệu lực, tất cả các trường đại học trên cả nước đều phải tuân thủ theo mẫu bằng thống nhất do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Điều này giúp việc quản lý và kiểm tra văn bằng trở nên dễ dàng và thống nhất hơn.
Mẫu bằng mới theo Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT
Theo mẫu bằng mới, thông tin về hình thức đào tạo được in rõ ràng ở mặt trước của bằng. Cụ thể, dưới dòng “Đã hoàn thành chương trình đào tạo” sẽ có dòng ghi rõ “Hình thức đào tạo:…” với nội dung cụ thể như “Chính quy”, “Vừa làm vừa học” hoặc “Từ xa”. Ngoài ra, mẫu bằng mới còn có thêm các tiêu chí bảo mật hiện đại như mã QR code, tem chống giả, giúp các nhà tuyển dụng có thể dễ dàng kiểm tra tính xác thực của văn bằng.
Điểm khác biệt giữa bằng cũ và bằng mới
Đối với những sinh viên tốt nghiệp trước năm 2019, bằng tốt nghiệp được cấp theo mẫu cũ có thể có sự khác biệt nhỏ về cách ghi hình thức đào tạo. Một số trường ghi rõ “Tại chức” cho hệ vừa học vừa làm, một số trường khác lại không ghi rõ hình thức đào tạo trên bằng. Tuy nhiên, điều này không ảnh hưởng đến giá trị pháp lý của văn bằng. Người sở hữu bằng cũ hoàn toàn có thể yên tâm về tính hợp pháp của tấm bằng của mình.
Vì sao cần quan tâm đến hình thức đào tạo ghi trên bằng?
Việc quan tâm đến thông tin này xuất phát từ nhiều lý do thực tế trong quá trình học tập, xin việc và phát triển sự nghiệp.
Ảnh hưởng đến cơ hội xin việc
Mặc dù về mặt pháp lý, các loại bằng có giá trị tương đương nhau, nhưng trên thực tế, nhiều nhà tuyển dụng vẫn có sự phân biệt nhất định. Các vị trí như giảng viên đại học, nghiên cứu viên tại các viện nghiên cứu, hoặc các vị trí trong cơ quan nhà nước thường yêu cầu bằng chính quy. Trong khi đó, các doanh nghiệp tư nhân, công ty nước ngoài thường quan tâm đến năng lực thực tế và kinh nghiệm làm việc hơn là hình thức đào tạo.
Ảnh hưởng đến việc học lên cao
Khi muốn học lên thạc sĩ hoặc tiến sĩ, hình thức đào tạo ghi trên bằng đại học cũng là một yếu tố được xem xét. Mặc dù các trường đại học thường chấp nhận tất cả các hình thức đào tạo cho việc xét tuyển đầu vào, nhưng một số chương trình đào tạo chất lượng cao hoặc chương trình liên kết quốc tế có thể có yêu cầu riêng về hình thức đào tạo bậc đại học.
Ảnh hưởng đến việc xét tuyển công chức, viên chức
Trong các kỳ thi tuyển công chức, viên chức nhà nước, yêu cầu về bằng cấp thường được quy định cụ thể trong thông báo tuyển dụng của từng đơn vị. Một số đơn vị yêu cầu bằng chính quy, trong khi một số đơn vị khác chấp nhận tất cả các hình thức đào tạo. Vì vậy, người học cần tìm hiểu kỹ yêu cầu của đơn vị mình mong muốn ứng tuyển trước khi lựa chọn hình thức học tập phù hợp.
Hướng dẫn cách kiểm tra thông tin hình thức đào tạo trên bằng
Để kiểm tra thông tin hình thức đào tạo trên bằng tốt nghiệp, người đọc có thể thực hiện theo các bước đơn giản sau đây: Trước tiên, hãy nhìn vào mặt trước của bằng tốt nghiệp. Thông tin về hình thức đào tạo thường nằm ở phần giữa của bằng, ngay sau dòng ghi tên ngành đào tạo hoặc gần phần chữ ký của hiệu trưởng. Tìm dòng chữ “Hình thức đào tạo” hoặc “Hệ đào tạo” để xác định thông tin này. Ngoài ra, có thể kiểm tra qua hệ thống tra cứu văn bằng trực tuyến của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc của trường đại học đã cấp bằng. Hệ thống này cho phép tra cứu thông tin về văn bằng dựa trên số hiệu bằng và mã số sinh viên, giúp xác minh tính xác thực cũng như các thông tin chi tiết ghi trên bằng.
Những lưu ý quan trọng khi lựa chọn hình thức đào tạo đại học
Việc lựa chọn hình thức đào tạo phù hợp là quyết định quan trọng ảnh hưởng đến tương lai nghề nghiệp của mỗi người. Nếu mong muốn làm việc trong các cơ quan nhà nước, trường học hoặc các tập đoàn lớn, nên ưu tiên lựa chọn hệ chính quy. Ngược lại, nếu đã có kinh nghiệm làm việc và chỉ cần tấm bằng để thăng tiến hoặc bổ sung kiến thức, các hình thức đào tạo linh hoạt hơn như vừa làm vừa học hay từ xa có thể là lựa chọn phù hợp.
Cân nhắc điều kiện kinh tế và thời gian
Học phí và thời gian học là hai yếu tố quan trọng cần cân nhắc. Hệ chính quy thường có học phí thấp hơn nhờ được nhà nước hỗ trợ, nhưng đòi hỏi người học phải dành toàn bộ thời gian cho việc học. Trong khi đó, hệ vừa làm vừa học và từ xa có học phí cao hơn nhưng cho phép người học vừa đi làm vừa đi học, giúp trang trải chi phí và tích lũy kinh nghiệm.
Tìm hiểu kỹ về trường đào tạo
Không phải trường đại học nào cũng được phép đào tạo tất cả các hình thức. Người học cần tìm hiểu kỹ về uy tín của trường, chất lượng đào tạo của từng hình thức, cũng như xem trường có được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép đào tạo theo hình thức mong muốn hay không. Việc lựa chọn trường đào tạo uy tín sẽ giúp đảm bảo chất lượng đào tạo và giá trị của tấm bằng sau khi tốt nghiệp.
Những hiểu lầm phổ biến về hình thức đào tạo ghi trên bằng
Có nhiều hiểu lầm phổ biến xoay quanh vấn đề này mà người học cần đặc biệt lưu ý để tránh những sai lầm đáng tiếc.
Hiểu lầm về giá trị của bằng vừa làm vừa học
Nhiều người cho rằng bằng vừa làm vừa học có giá trị thấp hơn bằng chính quy và không được công nhận trong một số trường hợp. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, tất cả các loại bằng đều có giá trị pháp lý như nhau. Sự khác biệt chỉ nằm ở cách nhìn nhận của từng nhà tuyển dụng cụ thể, không phải là quy định pháp luật.
Hiểu lầm về việc ghi “Liên thông” trên bằng
Nhiều sinh viên học liên thông lo lắng rằng trên bằng tốt nghiệp sẽ ghi rõ “Liên thông”, điều này có thể ảnh hưởng đến cơ hội việc làm. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, trên bằng chỉ ghi hình thức đào tạo là “Chính quy” hoặc “Vừa làm vừa học” tùy theo phương thức tổ chức học, chứ không ghi “Liên thông”. Điều này có nghĩa là sinh viên học liên thông chính quy sẽ nhận được bằng ghi “Chính quy” hoàn toàn giống với sinh viên học đại học từ đầu.
Hiểu lầm về việc ghi “Từ xa” trên bằng
Một số người lo lắng rằng bằng đại học từ xa sẽ ghi rõ “Trực tuyến” hoặc “Online” trên bằng, gây bất lợi khi xin việc. Thực tế, theo quy định, trên bằng chỉ ghi “Từ xa” chứ không ghi các thuật ngữ khác. Tuy nhiên, nếu chương trình học có sự kết hợp giữa học trực tuyến và học trực tiếp tại trường, hình thức đào tạo có thể được ghi là “Chính quy” hoặc “Vừa làm vừa học” tùy theo quyết định của cơ sở đào tạo trong đề án mở ngành đã được phê duyệt.
Các câu hỏi thường gặp về việc ghi hình thức đào tạo trên bằng đại học
Bằng đại học có ghi hình thức đào tạo không?
Có. Theo Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hình thức đào tạo là một trong những nội dung bắt buộc phải ghi trên bằng tốt nghiệp đại học. Thông tin này thường được in rõ ràng ở mặt trước của bằng, giúp phân biệt giữa các hệ đào tạo khác nhau như chính quy, vừa làm vừa học hay từ xa.
Bằng đại học từ xa có ghi “Từ xa” không?
Có. Theo quy định, bằng tốt nghiệp đại học hệ từ xa sẽ ghi rõ hình thức đào tạo là “Từ xa” ở mặt trước của bằng. Điều này giúp phân biệt với các hình thức đào tạo khác và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý văn bằng.
Bằng liên thông có ghi “Liên thông” không?
Không. Trên bằng tốt nghiệp đại học hệ liên thông sẽ không ghi chữ “Liên thông”. Thay vào đó, hình thức đào tạo sẽ được ghi theo phương thức tổ chức học thực tế, có thể là “Chính quy” nếu học tập trung toàn thời gian hoặc “Vừa làm vừa học” nếu học ngoài giờ hành chính.
Bằng tốt nghiệp hệ vừa làm vừa học có giá trị như bằng chính quy không?
Theo quy định của Luật Giáo dục đại học, bằng tốt nghiệp của các hình thức đào tạo khác nhau đều có giá trị pháp lý như nhau. Tuy nhiên, trên thực tế, một số nhà tuyển dụng có thể có sự ưu tiên nhất định đối với ứng viên có bằng chính quy. Người học cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn hình thức đào tạo phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp.
Làm thế nào để biết bằng đại học của mình thuộc hình thức đào tạo nào?
Cách đơn giản nhất là nhìn trực tiếp vào mặt trước của bằng tốt nghiệp. Thông tin về hình thức đào tạo sẽ được in rõ ràng trên bằng. Ngoài ra, có thể tra cứu thông tin qua hệ thống quản lý văn bằng của trường đại học đã cấp bằng hoặc qua Cổng thông tin tra cứu văn bằng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Nếu bằng không ghi hình thức đào tạo thì có hợp lệ không?
Đối với bằng tốt nghiệp được cấp trước khi Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT có hiệu lực, việc không ghi hình thức đào tạo trên bằng là điều có thể xảy ra ở một số trường. Tuy nhiên, những bằng này vẫn được công nhận là hợp pháp. Đối với bằng được cấp sau năm 2019, việc thiếu thông tin về hình thức đào tạo là điều bất thường và cần được kiểm tra, xác minh kỹ lưỡng.
Kết luận
Qua những thông tin chi tiết được trình bày trong bài viết, có thể khẳng định rằng bằng đại học có ghi hình thức đào tạo. Đây là quy định bắt buộc theo Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm đảm bảo tính minh bạch và thống nhất trong quản lý văn bằng giáo dục đại học trên toàn quốc. Việc hiểu rõ về các hình thức đào tạo, cách ghi thông tin trên bằng cũng như giá trị pháp lý của từng loại bằng sẽ giúp người học có sự lựa chọn đúng đắn, phù hợp với điều kiện và mục tiêu nghề nghiệp của bản thân. Dù lựa chọn hình thức đào tạo nào, điều quan trọng nhất vẫn là sự nỗ lực, cố gắng trong học tập và rèn luyện để có được kiến thức vững vàng, kỹ năng tốt, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động hiện đại.
