Đây là câu hỏi đầu tiên và quan trọng nhất mà hầu hết mọi người thắc mắc. Theo quy định tại Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc quản lý, cấp phát văn bằng, chứng chỉ, quy định này đã có sự thay đổi rõ rệt so với trước đây. Trước năm 2019, nếu bằng đại học bị mất, người tốt nghiệp chỉ có thể xin cấp bản sao từ sổ gốc, không được cấp lại bản chính. Tuy nhiên, từ ngày 22/07/2019, quy định mới đã chính thức có hiệu lực, cho phép người học được cấp lại bản chính văn bằng trong một số trường hợp đặc biệt. Cụ thể, Điều 16 của Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT quy định rõ: Văn bằng gốc (bản chính) sẽ được cấp lại nếu bị mất hoặc bị hư hỏng do nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc các sự kiện bất khả kháng khác. Điều này có nghĩa là nếu bạn làm mất bằng do chủ quan, để thất lạc, rơi rớt ở đâu đó thì sẽ không được cấp lại bản chính mà chỉ được cấp bản sao. Để được xem xét cấp lại bản chính, bạn cần có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra sự việc về lý do mất bằng. Trong trường hợp không xác định được nơi mất, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể.
Phân biệt bản chính, bản sao và bản sao từ sổ gốc
Khi gặp tình huống bằng đại học bị mất, người ta thường nhầm lẫn giữa các khái niệm bản chính, bản sao và bản sao từ sổ gốc. Việc hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp bạn lựa chọn đúng loại giấy tờ phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Bản chính văn bằng
Đây là văn bằng do cơ sở đào tạo cấp lần đầu cho người tốt nghiệp, có giá trị pháp lý cao nhất. Bản chính có đầy đủ chữ ký, con dấu nổi của trường và được quản lý trong sổ gốc cấp văn bằng. Trên thực tế, bản chính chỉ được sử dụng cho các mục đích đối chiếu, xác minh hoặc khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Bản sao từ sổ gốc
Bản sao từ sổ gốc là bản sao được cấp từ sổ gốc văn bằng, chứng chỉ của cơ sở đào tạo. Bản sao này có giá trị pháp lý tương đương với bản chính trong các giao dịch, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Điểm quan trọng là bản sao từ sổ gốc có thể được cấp nhiều lần, vô thời hạn, kể cả khi bản chính đã bị mất hoặc hư hỏng.
Bản sao y bản chính
Đây là bản sao được chứng thực từ bản chính tại các cơ quan có thẩm quyền như Ủy ban nhân dân xã, phường, phòng tư pháp. Loại bản sao này chỉ có giá trị khi còn bản chính để đối chiếu. Nếu bằng đại học bị mất, bạn không thể thực hiện thủ tục sao y bản chính nữa.
Quy trình xin cấp bản sao khi bằng đại học bị mất
Khi bằng đại học bị mất và không thuộc trường hợp được cấp lại bản chính, giải pháp tối ưu nhất là xin cấp bản sao từ sổ gốc. Quy trình này khá đơn giản và nhanh chóng nếu bạn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Để xin cấp bản sao từ sổ gốc, bạn cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- Đơn đề nghị cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ theo mẫu quy định
- Giấy tờ tùy thân hợp lệ như căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn thời hạn
- Giấy ủy quyền nếu người xin cấp bản sao không phải là người được cấp văn bằng (trong trường hợp ủy quyền cho người khác đi làm thay)
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo danh mục nêu trên
Lưu ý rằng bạn không cần phải nộp bản chính hay bất kỳ giấy tờ nào chứng minh việc đã tốt nghiệp, vì cơ sở đào tạo sẽ đối chiếu với sổ gốc lưu trữ tại trường.
Các bước thực hiện
Quy trình xin cấp bản sao khi bằng đại học bị mất được thực hiện theo các bước sau:
Có, bạn hoàn toàn có thể xin cấp lại giấy tờ thay thế khi bằng đại học bị mất. Cụ thể,
Thời gian giải quyết thường từ 3 đến 5 ngày làm việc đối với thủ tục cấp bản sao từ sổ gốc. Đối với trường hợp xin cấp lại bản chính, thời gian có thể kéo dài hơn, từ 5 đến 10 ngày làm việc tùy thuộc vào mức độ phức tạp và thời gian xác minh của cơ sở đào tạo.
Chi phí xin cấp lại bằng đại học bị mất là bao nhiêu?
Lệ phí cấp bản sao từ sổ gốc là 2.000 đồng cho bản đầu tiên và 1.000 đồng cho mỗi bản tiếp theo trong cùng một lần yêu cầu. Đối với việc cấp lại bản chính, mức phí do từng cơ sở đào tạo quy định nhưng thường dao động từ 50.000 đến 200.000 đồng.
Bản sao từ sổ gốc có giá trị như bản chính không?
Theo quy định của pháp luật, bản sao từ sổ gốc có giá trị pháp lý tương đương với bản chính trong các giao dịch, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Vì vậy,
Trong trường hợp trường đại học đã giải thể hoặc sáp nhập, bạn cần liên hệ với cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền như Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Bộ Giáo dục và Đào tạo để được hướng dẫn. Các cơ quan này sẽ xác định nơi lưu trữ sổ gốc và hướng dẫn bạn thực hiện thủ tục xin cấp bản sao phù hợp.
Có được ủy quyền cho người khác xin cấp lại bằng không?
Hoàn toàn được phép. Bạn có thể ủy quyền cho người thân hoặc bạn bè đến trường làm thủ tục thay. Giấy ủy quyền cần được lập theo đúng quy định pháp luật, có chữ ký của cả hai bên và kèm theo bản sao giấy tờ tùy thân của người được ủy quyền.
Kết luận
Việc bằng đại học bị mất không còn là vấn đề quá nghiêm trọng như trước đây nhờ những thay đổi tích cực trong quy định pháp luật. Điều quan trọng nhất là bạn cần bình tĩnh xác định trường hợp của mình thuộc diện nào để lựa chọn thủ tục phù hợp. Nếu mất bằng do nguyên nhân chủ quan, bạn chỉ cần đến trường đại học nơi đã tốt nghiệp để xin cấp bản sao từ sổ gốc, một thủ tục đơn giản, nhanh chóng với chi phí rất thấp. Tuyệt đối tránh xa các dịch vụ làm bằng giả, bởi hậu quả pháp lý là vô cùng nghiêm trọng. Hãy luôn giữ gìn cẩn thận các giấy tờ quan trọng, đồng thời chủ động tìm hiểu và thực hiện đúng quy trình khi không may gặp sự cố. Với những thông tin chi tiết trong bài viết này, hy vọng bạn đã có đủ kiến thức và sự tự tin để xử lý tình huống bằng đại học bị mất một cách hiệu quả và đúng pháp luật.
